Vraag van mevrouw Meyrem Almaci aan de minister van Klimaat en Energie over "de veiligheid van speelgoed" (nr. 8132)

Bron en volledig verslag http://www.dekamer.be/doc/CCRI/pdf/52/ic353.pdf

COMMISSIE VOOR HET BEDRIJFSLEVEN, HET WETENSCHAPSBELEID, HET ONDERWIJS, DE NATIONALE WETENSCHAPPELIJKE EN CULTURELE INSTELLINGEN, DE MIDDENSTAND EN DE LANDBOUW

Dinsdag 04-11-2008

10.01 Meyrem Almaci (Ecolo-Groen!): Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, begin oktober lag in de commissie Milieubeheer van het Europees Parlement een voorstel voor ter amendering omtrent productveiligheid, waarbij elk op de markt gebracht of aan consumenten geleverd product moet voldoen aan algemene veiligheidsvereisten. De klemtoon ligt vooral op chemische aspecten van veiligheid. Men gaat daarbij uit van de meest kwetsbare groepen zoals kinderen en bejaarden. Een belangrijk deel van het voorliggend voorstel is de controle op de veiligheid van speelgoed, waarin – zoals u weet – vaak weekmakers zitten of waarvoor bepaalde verven worden gebruikt. Nog niet zo lang geleden is een deel van het speelgoed van Fisher-Price door Amerika uit de handel genomen omdat er lood in de verf zat. Het aspect van de controle op de veiligheid van speelgoed betreft natuurlijk de controle door nationale instanties. Liefst tachtig procent van het speelgoed in de Europese Unie wordt geïmporteerd. Het is aan de overheden om erop toe te zien dat het speelgoed dat aan de consumenten wordt geleverd, veilig is. Naar aanleiding van het voorliggend voorstel in het Europees Parlement, heb ik dan ook enkele vragen. De richtlijn van de Europese Commissie schrijft voor dat er een minimum aantal  controles moet gebeuren in elk land. Ik ga ervan uit dat ons land ook die controles doet. Hoe vaak gebeuren die controles? Wat wordt er precies gecontroleerd? Welke aspecten van het speelgoed worden gecontroleerd? Hoeveel overtredingen of niet nalevingen van de regelgeving hebt u al vastgesteld? Wat gebeurt er op het moment dat u een overtreding vaststelt? Welk gevolg wordt daaraan gegeven, op het moment dat de overtreding wordt vastgesteld? Wat is de aard van de controles? Zijn er preventieve controles of gaat het altijd om een reactieve controle, nadat er – bijvoorbeeld – een bepaald incident is geweest? Weet u ook wat er gebeurt met speelgoed dat u weert van de Belgische markt? U stelt, bijvoorbeeld, vast dat een bepaald speelgoed niet voldoet aan de veiligheidsvereisten en dat het niet langer mag worden aangeboden op de Belgische markt. Wordt dat speelgoed dan op andere markten verhandeld of wordt het dan later vernietigd? Dat is natuurlijk belangrijk omdat de bescherming van de consument uiteraard meer inhoudt dan enkel de bescherming van de consument hier ter plaatse. We moeten ook onze verantwoordelijkheid nemen ten aanzien van andere consumenten. Geeft u de informatie waarover u beschikt met betrekking tot overtredingen door aan andere overheden, waar hetzelfde speelgoed op de markt wordt aangeboden? Ten slotte, ik weet dat het veel vragen zijn, maar er is ook bitter weinig informatie voor handen. Er is in het algemeen een ontstellend gebrek aan cijfermateriaal op Europees niveau over ongevallen met speelgoed. Hebben wij die cijfers op nationaal vlak, voor België, wel? Over welke soort van incidenten gaan die cijfers dan? Wat wordt er precies bijgehouden?

10.02 Minister Paul Magnette: Mijnheer de voorzitter, mijn diensten voeren regelmatig controles van speelgoed uit. Deze controles gebeuren op verschillende manieren. Er zijn enerzijds de controlecampagnes waarbij producten worden getest en anderzijds de punctuele controles die in winkels worden uitgevoerd. De controlecampagnes zijn preventief en zijn vaak gericht op een specifieke categorie van speelgoed of op een specifiek aspect. Zo zijn er de voorbije jaren controlecampagnes geweest inzake de brandveiligheid van pluchen dieren en verkleedkledij. Momenteel loopt er een campagne inzake de aanwezigheid van ftalaten in speelgoed. De punctuele controles gebeuren naar aanleiding van een concrete informatie over een mogelijke onveiligheid van het speelgoed. Deze aanleiding kan een klacht zijn, een ongeval, een adviesaanvraag door de douane of een melding door andere lidstaten via het RAPEX-systeem. Van 2006 tot nu zijn er voor speelgoed 1.550 dossiers geopend. Van deze dossiers zijn er 1.203 RAPEX-meldingen door andere lidstaten. De producten die via dit systeem worden gemeld, worden gezocht op de Belgische markt, wat arbeidsintensief is. Slechts een 45-tal van deze producten werd gevonden. De rest van de dossiers, dat zijn er 347, komen vooral voort uit eigen controles of gaan over producten die door de douane worden tegengehouden en waarover mijn diensten technisch advies verlenen. Ook werden 32 klachten genoteerd waarvan slechts enkele ten gevolge van een ongeval. Van het gecontroleerde speelgoed, los van deze die via het RAPEX-systeem werden gemeld, was 16% conform, vertoonde 54% administratieve tekortkomingen, 24% een beperkt risico en 5% een ernstig risico. Deze cijfers mogen niet worden veralgemeend. De meeste van deze producten werden immers gecontroleerd nadat er een vermoeden van non-conformiteit was. Indien de producten niet conform zijn, wordt een risicobeoordeling uitgevoerd en worden met het oog op het resultaat hiervan bepaalde maatregelen van de producenten gevraagd. Dat kan gaan van een eenvoudige waarschuwing, wanneer het gaat om een administratieve nonconformiteit, tot een terugroeping wanneer het gaat om een ernstig risico. In de meeste gevallen neemt de producent de gevraagde maatregelen. Indien het product een ernstig risico vertoont of indien een officiële maatregel wordt genomen, worden alle lidstaten via het RAPEX-systeem ingelicht, zodat ook zij op hun markt kunnen toezien op het uit de handel nemen van het product. Mijn diensten hebben niet altijd een zicht op wat met producten die uit de handel worden genomen, gebeurt. Soms worden ze vernietigd en leveren de producenten hiervan het bewijs, zoals deze die een ernstig risico vertonen of waarvoor een officiële maatregel wordt genomen. Soms worden ze vrijwillig afgestaan. Wij beschikken niet over betrouwbare statistieken inzake ongevallen met speelgoed. Bovendien is het zeer moeilijk om dergelijke statistieken correct te interpreteren. In vroegere statistieken werden bijvoorbeeld ongevallen opgenomen zoals een moeder die haar been breekt nadat ze is uitgegleden over een speelgoedauto van haar zoontje of iemand met een speelgoedfluitje in de mond verliest enkele tanden omdat hij een bal hard in het gezicht krijgt. Dit zijn duidelijk ongevallen met speelgoed, maar de veiligheid van het speelgoed heeft niets te maken met de oorzaak van de ongevallen. Mijn diensten worden per jaar maar geïnformeerd over een tweetal ongevallen. Ook bij de honderden producten die via het RAPEX-systeem worden gemeld, is slechts zeer uitzonderlijk sprake van een ongeval.

10.03 Meyrem Almaci (Ecolo-Groen!): Mijnheer de minister, u hebt het aantal dossiers aangegeven en hoeveel er werden doorgegeven door andere lidstaten. Ik heb niet alles kunnen opschrijven en volgen, maar zou de cijfers graag ontvangen. Het wordt dan wel min of meer bijgehouden, maar als ik u goed begrijp is het op dit moment niet mogelijk om systematisch de cijfers of de statistieken bij te houden. Ik weet dat donderdag in de commissie Interne Markt van het Europees Parlement zal worden gestemd over de veilig speelgoedrichtlijn. Daar zijn er ook een aantal aspecten inzake controles en statistieken. Ik veronderstel dat de minister daarvan op de hoogte zal worden gesteld en dat ook zal volgen. In ieder geval, de voorbeelden die u aanhaalt zijn misschien een beetje lachwekkend. Het is toch interessant de voorbeelden te hebben die echt relevant zijn: speelgoed dat echt zware metalen bevat of echt chemisch is, of weekmakers die eigenlijk niet toegelaten zijn, wetend dat dit dagdagelijks wordt gebruikt door kinderen die erop bijten en kauwen en in wiens kwetsbare lichaam stoffen terechtkomen waar zij nog niet helemaal immuun aan zijn of zelfs nooit immuun aan kunnen worden. In die zin is het wel belangrijk om een degelijke controle te houden. Ik heb van u verstaan dat er zowel reactief als preventief controles worden uitgevoerd, maar ik heb niet gehoord of dit systematisch wordt gedaan, wel vaak na klachten of een advies enzovoort. Gebeuren de controlecampagnes, de tests die uw departement zelf uitvoert, systematisch of niet, op gezette tijdstippen? Nee? Waarom niet? Omdat het niet haalbaar is? Oké, bedankt. Wordt vervolgd donderdag.

Het incident is gesloten.