- mevrouw Meyrem Almaci aan de minister voor Ondernemen en Vereenvoudigen over "een interparlementaire werkgroep rond consumentenkrediet" (nr. 13863)

COMMISSIE VOOR HET BEDRIJFSLEVEN, HET WETENSCHAPSBELEID, HET ONDERWIJS, DE NATIONALE WETENSCHAPPELIJKE EN CULTURELE INSTELLINGEN, DE MIDDENSTAND EN DE LANDBOUW

woensdag 24-06-2009

...
03.02 Meyrem Almaci (Ecolo-Groen!): Mijnheer de minister, de dag van de consument is al een tijdje achter de rug. De dag van de armoede komt dichter in het vizier. Op de dag van de consument hebt u uw grote plan aangekondigd om de overmatige schuldenlast in te dijken. Meer dan een plan is er tot nu toe niet van gekomen. Ik hoop dat wij niet op de uitwerking moeten wachten tot de dag van de armoede in oktober. De  problemen inzake schulden en overmatige schuldenlast worden er immers met de dag niet minder op. Eind 2008 werden 70.168 personen geregistreerd voor een collectieve schuldbemiddeling. Dat is een stijging met 8,8%. Twee op de vijf personen met een betalingsachterstand – dat is ook een zeer slechte indicator – zijn jonger dan 35 jaar. Er werden 114.276 nieuwe betalingsachterstanden geregistreerd. Dat is een vijfde van het totale aantal achterstallige contracten tot nu toe. Het aantal nieuwe kredietopeningen bedroeg meer dan het dubbele van het aantal nieuwe hypothecaire kredieten. Het lijkt er steeds meer op dat de Belg naast een baksteen in zijn maag nu ook een kredietkaart op zijn maag heeft liggen. Ik zal de rest van de cijfers niet geven. Ze zijn deprimerend, maar u bent er ongetwijfeld wel van op de hoogte. Vandaar bent u ook met een plan naar voren gekomen. De regering heeft een aantal beloftes gedaan qua sensibilisering. Er werd ook een Fonds ter bestrijding van de overmatige schuldenlast opgericht. Zowat elke politieke fractie heeft ook een wetsvoorstel ingediend om de wet op het consumentenkrediet te wijzigen. Ik wil van u graag weten wat de stand van zaken is in uw twaalfpuntenplan. Is er reeds een overleg geweest met uw mede bevoegde collega-ministers en staatssecretarissen? U hebt ook gesproken over een interparlementaire werkgroep. Wat is daarin de stand van zaken? Wanneer zou die werkgroep een eerste keer samenkomen? Ik vind dat een positief voorstel. Ik zou daarnaast echter heel graag hebben dat er gewerkt wordt aan een initiatief vanuit uw kabinet. Wordt er tegelijkertijd aan een wetsontwerp gewerkt of zult u enkel het resultaat van de werkgroep afwachten? Wat mogen wij verwachten inzake die werkzaamheden?

…03.05 Minister Vincent Van Quickenborne: Mijnheer de voorzitter, zoals de vraagstellers zojuist hebben aangegeven, heb ik op 15 maart 2009, inderdaad op de Internationale Dag van de Consument, het genoemde twaalfpuntenplan voorgesteld. De bedoeling van de twaalf concrete punten in het plan is vierledig. Het beoogt, ten eerste, minder consumenten in het rood, ten tweede, een betere bescherming van de consument in nood, ten derde, een strenger optreden tegen malafide of agressieve praktijken en, ten vierde, meer transparantie en informatie voor de consument. De reden waarom de zaak vandaag nog niet bij wet is gewijzigd, is gewoon het feit dat ik uiteraard de procedure volg. Op het ogenblik van de aankondiging van het plan heb ik aan mijn administratie, waarmee ik goed samenwerk, gevraagd de wetgevingsteksten aan te passen of een voorstel van wetgevende aanpassing te doen dat met het twaalfpuntenplan strookt. Ik heb enkele weken geleden de volledig aangepaste teksten ontvangen. Ik heb echter niet op de teksten gewacht en heb ondertussen alle belanghebbenden al geconsulteerd. Het gaat in dat verband niet enkel over de sector maar ook over Test Aankoop, het Vlaams Centrum Schuldbemiddeling, de Raad voor het Verbruik, Febelfin en een aantal andere organen. U weet dat ik met hun adviezen rekening tracht te houden. Tegelijkertijd heb ik ook beloofd – belofte maakt schuld – dat wij het dossier in een gemengde werkgroep Kamer en Senaat zouden maken. ...

03.07 Minister Vincent Van Quickenborne: Het was dan ook een goed voorstel. Ook andere leden hebben echter voorstellen ingediend. Ik heb beloofd met een gemengde werkgroep rond de tafel te zullen gaan zitten. Ik wil immers het volgende proberen. Ik zeg wel “wil proberen”, want het is een poging die wij zullen wagen. Wij zullen trachten een zo breed mogelijke, parlementaire meerderheid achter het voorstel te krijgen. Het is immers belangrijk dat het dossier, gelet op de inspanningen die door de parlementsleden worden geleverd, gezamenlijk wordt behandeld. Ik zou het ook anders kunnen doen. Ik zou via de regering kunnen gaan en dan naar hier komen en zeggen: dit is het plan, het is te nemen of te laten. Dat zullen we niet doen. Wij zullen het doen via een open discussie. U zult de uitnodiging voor die open werkgroep volgende week ontvangen. Ik hoop dat wij voor het reces unanimiteit of toch een zo breed mogelijke meerderheid kunnen verkrijgen. Dat is de reden, collega’s, waarom het plan van 15 maart 2009 op dit ogenblik nog niet in een aangepaste wet is omgezet. De heer Bonte heeft gevraagd hoe we een al te vlotte kredietverstrekking zullen tegengaan. Wel, er is onder meer het verbod op reclamekredietgroepering in de tekst opgenomen. Ik denk ook aan de langere bedenktijd voor het sluiten van een kredietovereenkomst. Ik denk aan het verbod geleende sommen cash uit te betalen. Ik denk aan het verplicht vermelden van het terug te betalen bedrag, om de mensen beter te informeren. En ik denk aan de verplichting uitdrukkelijk in de reclame te vermelden dat geld niet gratis te verkrijgen is en dat geld lenen geld kost. Als u zelf ter zake nog ideeën hebt, willen wij die in die gemengde werkgroep behandelen. Wat de reclame van Citibank betreft, kan ik u meedelen, mijnheer Bonte, dat die teruggrijpt naar een lay-out die in het verleden reeds meermaals gecontroleerd werd door de economische inspectie en waarop toen opmerkingen werden geformuleerd. Toen de reclame onlangs opnieuw gelanceerd werd, heeft de inspectie onmiddellijk een nieuwe controle laten uitvoeren. De FOD Economie – dus mijn administratie – is van mening dat de reclametekst beschouwd kan worden als een inbreuk op de bepalingen van de artikelen die de kredietpromotie regelen. Bijgevolg zal er door de economische inspectie passend opgetreden worden tegenover Citibank Belgium, en dat met de middelen waarin de wet voorziet. Omdat het onderzoek nog niet afgerond is – maar ik houd u op de hoogte – kan ik u nog geen definitief uitsluitsel geven. Zoals ik al zei, meen ik wel dat het beschouwd kan worden als een inbreuk. U hebt ook vragen gesteld over het aantal uitgevoerde controles. In 2008 werden zo’n 300 reclameboodschappen onderzocht. Dat leidde tot 15 processen-verbaal en 860 processen-verbaal van waarschuwing. De laatste maanden van 2008 ging de aandacht van de financiële cel van de economische inspectie naar het grootschalige onderzoek inzake Lehman Brothers, dat u ongetwijfeld goed kent. Voor 2009 zal het aantal controles worden verdubbeld. De sensibiliseringscampagne, die samen met collega Magnette gevoerd wordt, zal normalerwijs in het najaar van start gaan. Ik meen dat dit een goed moment is, omdat wij dan ook de wetswijziging kunnen meedelen aan het publiek. Ten slotte, mijnheer Logghe, voor het oprichten van een KeFiC voor particulieren wil ik wijzen op de bestaande mogelijkheden. Consumenten die in financiële problemen geraken en daardoor hun schuldeisers niet kunnen betalen, kunnen vandaag dankzij de wet van 5 juli 1989 bij de rechter een verzoek tot collectieve schuldenregeling indienen en een beroep doen op een schuldbemiddelaar. De schuldbemiddelaar kan in overleg met schuldeisers en schuldenaar een afbetalingsplan voorstellen waarbij niet alleen rekening wordt gehouden met effectieve inkomsten, maar ook met de middelen die noodzakelijk zijn om een menswaardig leven te garanderen.

...
03.09 Meyrem Almaci (Ecolo-Groen!): Ik hoop dat die vraag ook wordt gedeeld door de ministers die elk een stuk van die bevoegdheden onder hun hoede hebben. Ik dank de minister voor zijn antwoord. Ik ben blij dat er een sensibiliseringscampagne komt. Maar opnieuw, ik had in mijn voorzet van vraag gesteld dat u uw plan hebt aangekondigd op de dag van de consument. Moeten wij tot de dag van de armoede wachten tot er iets gebeurt? Blijkbaar is dat de eerste actie die zal gebeuren, wellicht rond de dag van de armoede. Wij hebben natuurlijk alle campagnes gezien naar aanloop van de zomervakantie, zodat de mensen toch zeker op vakantie zouden gaan ongeacht of ze daar het geld voor hebben of niet, ongeacht of er een wijze beslissing wordt genomen of niet. Ik heb u heel specifiek gewezen op een grote trend inzake betalingsachterstand die zich aftekent: twee op vijf personen die een betalingsachterstand hebben, zijn jonger dan vijfendertig. Ik zou echt niet graag terechtkomen in situaties als in Amerika of Engeland, waar jongeren van achttien jaar op een jaar tijd in gigantische problemenkomen, doordat ze verscheidene kredietkaarten gebruiken en voor de rest van hun leven een schuld opbouwen die ze dan nog maar met heel veel moeite kunnen afbetalen. Ik ben erover verheugd dat de interparlementaire werkgroep eindelijk van start zal gaan. Ook wat dat betreft moet ik mijn collega echter voor een stukje bijtreden. Die interparlementaire werkgroep is een positieve zaak om zaken in de aandacht te krijgen. Het probleem ligt echter niet bij de individuele parlementsleden. Verscheidene fracties hebben via individuele parlementsleden wetsvoorstellen ingediend. Het probleem ligt bij de besluiteloosheid en het gebrek aan vooruitgang van de regering wat mij betreft. Veel wetgevend werk van de werkgroep dreigt verloren te gaan als hun interpretatie niet strookt met die van de ministers met betrekking tot de omzetting van de Europese richtlijn. Wat ons betreft is de meest geschikte werkwijze op dit moment dat u een initiatief zou nemen, dat hier zou voorleggen en dat daarnaast de interparlementaire werkgroep ook zijn werk kan doen. Wij roepen de commissie effectief op om heel snel de verschillende wetsvoorstellen die er zijn op de agenda te zetten, zodat een aantal daarvan kan worden goedgekeurd en we al stappen kunnen zetten. In elk geval, het zou pervers zijn om te wachten tot de volgende grote dag van de consument of van de armoede om verdere stappen te zetten. Wij mogen echt geen tijd meer verliezen gezien de structurele significante achteruitgang in het jaar 2008. Ik roep deze regering en deze meerderheid op om eindelijk gehoor te geven aan het regeerakkoord, aan de regeringsverklaring zoals ze door Herman Van Rompuy werd voorgelezen. Daarin werd heel expliciet verwezen naar de schuldenproblematiek. Dat was op 31 december 2008. Ondertussen is dat reeds een tijdje geleden.