Vraag van mevrouw Meyrem Almaci aan de vice-eerste minister en minister van Begroting over "het resultaat van de begrotingscontrole" (nr. 20858)

COMMISSIE VOOR DE FINANCIËN EN DE BEGROTING COMMISSION DES FINANCES ET DU BUDGET

Dinsdag 23-03-2010

Bron : http://www.dekamer.be/doc/CCRI/pdf/52/ic841.pdf

03.02 Meyrem Almaci (Ecolo-Groen!): Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, duidelijk is dat er over de cijfers absolute onduidelijkheid is! Na de slides van de persconferentie die mij gisteren onder ogen zijn gekomen, is er een reeks aankondigingen geweest die werden bevestigd: 32 miljoen voor de brandweer, 30 miljoen voor Tilburg, 21 miljoen voor de politie en 7 miljoen voor Justitie. In de pers stonden ook aankondigingen waarover geen duidelijkheid was in de slides, onder meer wat men zal uitgeven aan MYRRHA en het gevraagde bedrag voor asiel. Er zijn nog andere punten waarvan ik persoonlijk vind dat er aandacht naartoe mag gaan zoals geld voor investeringen door de Regie der Gebouwen voor het energieeffficiënter maken van gebouwen en de veiligheid van de NMBS. De vraag van de heer Courard voor 45 miljoen is herleid tot 20 miljoen. Zal dat volstaan? Dat zijn heel punctuele vragen. Gelukkig kon de controle plaatsvinden in een iets positievere en optimistischere sfeer. De context zorgt voor een aantal budgettaire meevallers. Ik heb deze ochtend de cijfers uit De Tijd en L’Echo naast elkaar gezet. Volgens de gegevens van die krant waar MYRRHA wel bijstaat, waar 5 miljoen voor Softenon bijstaat, 20 miljoen voor asiel bijstaat, 19 miljoen voor activering van werklozen bijstaat, kom ik tot een bedrag van 144 miljoen aan uitgaven. Ik merk ook dat er een transfer is naar Gemeenschappen en Gewesten. Opnieuw, ik baseer mij op wat ik uit de pers heb gehaald, omdat de slides van gisteren onvoldoende duidelijkheid gaven. Er gebeuren transferten voor 547 miljoen. Ik heb gezien dat er een aantal inkomsten worden aangegeven die meevallers zijn. Tel ik die op, dan kom ik tot een bedrag van 1.222 miljoen: 313 miljoen uit fiscale ontvangsten, 380 miljoen uit dividenden, 91 miljoen uit intresten en 458 miljoen dankzij de sociale zekerheid die iets minder uitgaven heeft, dus iets minder negatief is dan verwacht. Er is overigens ook nog 130 miljoen als meevaller omdat de inflatie beter meevalt. Als ik dan het een afweeg tegen het andere, kom ik aan 821 miljoen uitgaven en 1.222 miljoen aan inkomsten. Er blijft dus 401 miljoen euro over. Toch heb ik als kop in die krant gelezen dat de federale regering het tekort met 663 miljoen euro zou beperken. Kloppen die cijfers uit de krant? Dat is de eerste vraag. Waarschijnlijk niet, maar ik zou hier heel graag duidelijkheid over krijgen. Ten tweede. 663 miljoen om het tekort te verminderen tegenover 400 miljoen die u over hebt. Als ik de berekening maak, betekent dit dat 200 miljoen ergens verdwenen is of dat u ergens 200 miljoen hebt waar ik niks over weet. Zijn dat dan die technische correcties, of niet? Eerst en vooral, hoe groot is het geschatte bedrag aan meevallers? Op welke manier is dat samengesteld? Waaraan gaat u hoeveel uitgeven? Op welke manier is dat verdeeld? Gaat het ook om structurele uitgaven, die op langere termijn blijven doorwerken, of niet? Wat zult u doen met een aantal reeds voorziene vragen voor verdere uitgaven, bijvoorbeeld voor “fast start”, de 50 miljoen die we aan Europa hebben bezorgd om de klimaatverandering in derdewereldlanden op te vangen? Op welke manier zal al dan niet in die budgetten worden voorzien? Zullen het structurele uitgaven zijn, die elk jaar terugkeren, of gaat het om louter eenmalige uitgaven? De 363 miljoen is natuurlijk het interessantste element, omdat in eerdere communicaties is gezegd dat meevallers zouden worden gebruikt om het tekort structureel terug te dringen. Welke acties onderneemt u om het algemene begrotingstekort terug te dringen? Gaat het dan effectief om dat bedrag of gaat het om een ander bedrag? Er is een begrotingscontrole geweest, die is uitgegaan van de huidige groeicijfers volgens het Planbureau en de stand van zaken met betrekking tot ontvangsten en dergelijke. Daarbuiten is echter niet gekeken. Bij de originele opmaak van de begroting zijn veel vragen gerezen over de bankenbijdragen en de bijdragen van de energiesector. Ik zou u vandaag willen vragen wat de stand van zaken op dat vlak is. Hebt u inderdaad rekening gehouden met de effecten voor 2011 en verder bij het opmaken van de begrotingscontrole? Last but not least pleit ik toch voor voorzichtigheid. Het spreekwoord zegt: één zwaluw maakt de lente niet. Europa heeft in een recent rapport, van vorige week of twee weken geleden, gesteld dat onze  groeicijfers te optimistisch zijn. Ik weet wel dat wij ons baseren op de cijfers van het Planbureau, maar Europa maakt toch een belangrijke opmerking. Dat zou betekenen dat de hele begrotingscontrole die we nu hebben uitgevoerd, in nog steeds economisch woelige tijden, misschien toch iets te optimistisch is, dixit de Europese Commissie. Wat is de reactie van de regering daarop? Op welke manier hebt ubeslist om daarmee al dan niet rekening te houden?

03.05 Hendrik Bogaert (CD&V): Dat bedrag voor Cobelfret is toch veel lager?

03.06 Minister Guy Vanhengel: Ja, maar het gaat niet alleen over Cobelfret; er zijn er een hele hoop.

03.07 Hendrik Bogaert (CD&V): Voor Cobelfret alleen gaat het om 250 miljoen of zoiets.

03.08 Minister Guy Vanhengel: Het zijn er vele. Maar een groot pak daarvan is voor Cobelfret. Dit geeft in totaal een verbeterd saldo van ongeveer 1,4 miljard, waarvan 969 miljoen af moet, en plus 137 miljoen van de primaire uitgaven. Het gaat enerzijds, om de overdrachten en anderzijds, om het gedeelte van 137 miljoen van de primaire uitgaven. Wanneer men die oefening doet, komt men aan 205 miljoen voor federale uitgaven en 458 miljoen voor de sociale zekerheid.

03.08 Meyrem Almaci (Ecolo-Groen!): Wordt dat integraal gebruikt voor schuldafbouw?

03.10 Minister Guy Vanhengel: Ja, die zitten er ook in.

03.10 Hendrik Bogaert (CD&V): Kunnen wij daarvan een overzichtkrijgen?

03.12 Minister Guy Vanhengel: Ik zal u een tabel geven, eentje die iets meer pedagogisch is en waar niet al die verschuivingen in staan.

03.13 Meyrem Almaci (Ecolo-Groen!): Hadden wij dat gisteren gekregen, mijnheer de minister, dan hadden wij het vandaag veel gemakkelijker gehad.

03.14 Minister Guy Vanhengel: Als wij dat zo aan de media uitleggen, zijn wij vertrokken voor een verhaal zonder einde. U weet waarover het gaat, maar probeer het eens aan de media uit te leggen!

03.15 Meyrem Almaci (Ecolo-Groen!): Probeer het eerst aan ons uit te leggen en dan aan de media. Dat helpt.

03.16 Minister Guy Vanhengel: Daar ben ik een voorstander van, mevrouw. In Brussel deed ik het zo. Daar was de druk niet zo groot. Hier staan zij voor de deur en zij zouden bijna in mijn binnenzak kruipen om te weten hoe het zit. Ik vraag aan mevrouw Collin, die naast mij zit, om u die tabel te bezorgen die een goed overzicht geeft van het geheel. Daarnaast zijn er natuurlijk nog een hele hoop bijkomende verschuivingen en spelingen, die toelaten om een en ander te financieren. Ik zal u een voorbeeld geven. Wat de brandweer en de politie betreft, hebben wij het Veiligheidsfonds, waar 36 miljoen euro in zat, aangewend. Wij waren toch al van plan dat fonds op te heffen.

Het wordt nu dus leeggemaakt. Mevrouw Gerkens vroeg naar het geval van Fedasil. Wij maken 20 miljoen extra vrij, maar de heer Courard heeft ook een reserve van 20 miljoen. Zo komt hij aan 40 miljoen.

03.17 Muriel Gerkens (Ecolo-Groen!): Waar komen die middelen vandaan?

03.18 Minister Guy Vanhengel: Uit de reserves van Fedasil.

03.19 Muriel Gerkens (Ecolo- Groen!): Fedasil laat 4.000 personen op straat staan of brengt ze onder in hotels, terwijl het over een reserve van 20 miljoen beschikt die onaangeroerd blijft.

03.20 Minister Guy Vanhengel: Neen, die middelen kunnen worden ingezet, maar zijn hoe dan ook ontoereikend. Om te voldoen aan de noden van het lopende jaar is er 40 miljoen euro nodig.

03.21 Muriel Gerkens (Ecolo- Groen!): U maakt gewag van een reservefonds. Werd er echt een fonds opgericht of gaat het gewoon over een niet-gebruikt saldo ten bedrage van 20 miljoen?

03.22 Minister Guy Vanhengel: Dat is een goede vraag. Ik zal dat nakijken.  Het gaat om bijkomende kredieten om een en ander te regelen.

03.23 Meyrem Almaci (Ecolo-Groen!): Dat is eenmalig?

03.24 Minister Guy Vanhengel: Ja, maar het gaat over plaatsen.

03.25 Meyrem Almaci (Ecolo-Groen!): (…)

03.26 Minister Guy Vanhengel: Ja, dat is eenmalig. Het ander, dat zijn kredieten die uit het normale circuit kwamen. Er moeten twee uitgaven opgevangen kunnen worden: enerzijds infrastructuuruitgaven, die eenmalig zijn, en anderzijds werkingsuitgaven, want als er plaatsen bijgemaakt worden, is er een hoop begeleidingspersoneel nodig. Zijn er vragen waarop ik niet geantwoord heb?

03.27 Meyrem Almaci (Ecolo-Groen!): Myrrha.

03.28 Minister Guy Vanhengel: Voor Myrrha is er 10 miljoen.

03.29 Meyrem Almaci (Ecolo-Groen!): En waar komt die uit?

03.30 Hendrik Bogaert (CD&V): In de pers staat 13 miljoen.

03.31 Minister Guy Vanhengel: Ja, maar het is 10.

03.32 Hendrik Bogaert (CD&V): Het is 10!

03.33 Meyrem Almaci (Ecolo-Groen!): Het bedrag varieerde vanaf 7,5 en zoveel. Maar betekent Myrrha een nieuwe uitgave of wordt het bedrag verkregen via besparingen? In een eerste Belgabericht, een paar dagen geleden, stond: via besparingen. Dan is mijn vraag waarop er dan bespaard werd. Nu is het bedrag opgenomen in de uitgaven. Gebeurt dat op basis van die meevaller, of zal er tochbespaard worden?

03.34 Minister Guy Vanhengel: Dat hangt ervan af hoe u dat leest.

03.35 Meyrem Almaci (Ecolo-Groen!): Zoveel marge is er normaal niet.

03.36 Minister Guy Vanhengel: Jawel. Heel de balans klopt natuurlijk. Maar wij hebben niet gewerkt volgens een systeem waarbij er voor elke uitgave ergens een  compensatie wordt gezocht. Zo werkt dat natuurlijk niet. Het is één pot.

03.37 Hendrik Bogaert (CD&V): Mijnheer de minister, onze commissie heeft een overzicht nodig van alle meevallers en alle uitgaven.

03.38 Minister Guy Vanhengel: Mevrouw Almaci, begrijpt u wat ik bedoel? Myrrha zal trouwens via twee departementen gefinancierd worden: enerzijds het departement Wetenschapsbeleid en anderzijds het departement Energie. We kunnen dus niet voor elke plus ergens een overeenstemmende min zoeken.

03.39 Meyrem Almaci (Ecolo-Groen!): Mijnheer de voorzitter, ik heb nog een aantal punctuele vragen.

De voorzitter: U kunt het daarover hebben in uw repliek. Daarvoor krijgt u dadelijk het woord.

03.40 Minister Guy Vanhengel: Het verschil in dotatie van 547 miljoen tussen de Gemeenschappen en de Gewesten dat u hebt opgemerkt en dat u bij de dotaties ziet staan, vloeit voort uit het feit dat er ook een belastingoverdracht naar de Gewesten is.

03.41 Muriel Gerkens (Ecolo- Groen!): Dat speelt niet mee in het kader van de  mechanismen van de financieringswet. Dat is directe belasting.

03.42 Minister Guy Vanhengel: Dat maakt deel uit van de financieringswetten. Die  belasting is voor de Gewesten bestemd.

…
03.56 Meyrem Almaci (Ecolo-Groen!): Mijnheer de voorzitter, ik deel de bekommernis van de heer Bogaert. Ik wilde dit zelf ook aanhalen, maar ik wou eerst mijn repliek fmaken. U bent begonnen met te zeggen dat u in eerste instantie naar de initiële kritiek van de Europese Unie op de begroting hebt gekeken. De Europese Unie houdt nog altijd vol dat men over onvoldoende details beschikt om de hele situatie en het optimisme te kunnen beoordelen. Voor hen is het nog altijd onvoldoende duidelijk op welke manier men aan die gunstige cijfers komt waar men vanuit gaat. Dat is een kritiek die ik herhaaldelijk blijf lezen. Ik stel ook vast dat de kritiek van de Raad van State over de wet zelf ook heel vaak terugkomt. Ik had ook nog een aantal vragen over Fast-Start. Er werd een bedrag van 50 miljoen euro in de pers gemeld. Komt dat er of komt dat er niet? Gebeurt dat op basis van besparingen elders, als dit niet in deze uitgaven zit? Ik heb dezelfde vraag met betrekking tot de langetermijnvisie. Die visie ontbrak bij de opmaak van deze begroting. Die is er, mijn inziens, nog altijd niet. Ik heb gevraagd naar de stand van zaken rond de bankenbijdrage en de bijdrage van de energiesector. Dat is niet toevallig, omdat dit twee nieuwigheden in deze begroting waren. Ik zou daar zeer graag, al was het maar achteraf met een tabel, een zicht op krijgen omdat dit echt wel de twee pijlers waren. Ik heb ook een verdere vraag over MYRRHA. Ik begrijp de techniciteit en dat u niet kan zeggen of het over een besparing of een uitgave gaat. Ik zou wel graag willen weten in welke specifieke beleidslijnen MYRRHA zal worden gefinancierd met betrekking tot het wetenschappelijk beleid en het energiebeleid. Ik zeg dat omdat nu al zeer duidelijk is dat het klein Kyoto-fonds en de uitgaven voor de aanpak van de klimaatverandering bijzonder ondergefinancierd zijn. Er is dus sowieso al een tekort. Ik wil dus heel graag weten over welke specifieke beleidslijnen het gaat om te kunnen zien of iets wat nu al ondergefinancierd is daar nog verder onder gaat lijden of niet. Dat is essentieel. Men kan zeggen dat men voor nieuwe projecten in centen gaat voorzien en men kan zeggen dat er budgettaire meevallers zijn. Wie de kranten leest, denkt dan dat het een met het ander samenhangt. Ik zou graag kunnen verifiëren of het een ook daadwerkelijk met het ander samenhangt. Waarom is er bijvoorbeeld niet gekozen om het klein Kyoto-fonds verder te stijven of daaraan meer aandacht te besteden? Ik zie tegelijkertijd dat al jaren een vraag bestaat met betrekking tot de lamentabele werking van de Regie der Gebouwen en de lamentabele isolatiestaat van de paar gebouwen die wij nog hebben, na de uitverkoop van de voorbije jaren. Het zou interessant zijn geweest om daar een investeringsprogramma op te zetten om die gebouwen energiezuiniger te maken. Dat zou jobs creëren in de bouwsector en op lange termijn zouden structurele inspanningen bovendien een serieuze besparing betekenen. Ook jammer dat met betrekking tot het hele veiligheidsdebat van de NMBS van de afgelopen tijd niets in de keuzes terug te vinden is, althans niet op het eerste gezicht en ook niet in wat u hier vertelt en wat gisteren werd verteld. In verband met de financieringswet kunnen we ons hier effectief verliezen in oeverloze discussies. Het is een groot probleem met belangrijke effecten op onze begroting, maar daarover moet toch een evenwichtige discussie worden gevoerd. Ik wacht in elk geval de cijfers af uit de tabel die ik zal krijgen. Ik zou de regering ook willen oproepen om zo snel mogelijk – niet na een persconferentie – de tabellen door te sturen, zodat wij niet uit de pers moeten reconstrueren hoe de cijfers in elkaar zitten.  Uiteindelijk was ik er blijkbaar niet al te ver naast, maar ik vind dat niet de beste gang van zaken. Op een aantal vragen heb ik helemaal geen antwoord gekregen. Uit de enkele antwoorden die u hebt gegeven, is mij opgevallen dat de bijdragen, voor brandweer en politie, voor Fedasil en eigenlijk ook voor MYRRHA, allemaal eenmalig zijn. Het Veiligheidsfonds zal worden leeggemaakt. Voor Fedasil zal de 20 miljoen aan reserves die de minister heeft, worden leeggemaakt en daar wordt nog 20 miljoen naast gezet. De 10 miljoen voor MYRRHA komt er via andere projecten. Onderwijs en ontwikkeling is al ondergefinancierd en het klimaatbudget is al veel te klein. Het zijn allemaal eenmalige bijdragen. De vraag wat dat structureel zal betekenen voor onze begroting, hoe men dat zal opvangen, is niet beantwoord. Dat zijn een aantal verontrustende vaststellingen. Ik hoop dat de tabel en het ontwerp van wet iets meer duidelijkheid zullen scheppen hoe u dat zult doen, want dat is mij niet altijd even duidelijk.