In ons land blijft men liever schieten op de boodschapper in plaats van ernaar te luisteren. In zo'n sfeer krijg je een minister van Integratie die onverstandige dingen zegt. Don't shoot the messenger

De conclusies van het VN-comité afdoen als 'onvoldoende geïnformeerd', is al te gemakkelijk. Wat de Vlaamse wooncode betreft: de taalkennisvereiste heeft op zijn zachtst gezegd heel wat ongewenste effecten gecreëerd, maar de wooncode is niet het enige pijnpunt volgens het rapport.

Wat ons land zich moet afvragen is dit: is de volledige kritiek van de VN echt onterecht te noemen? Want het rapport omvat véél meer dan enkel die wooncode. Ze verwijst ook naar de opsluiting van asielzoekers en hun kinderen en de aanwezigheid van racistische organisaties. De bijeenkomsten van neo-nazistische groeperingen blijven vooralsnog toegelaten. Het Vlaams Blok omvormen tot het Vlaams Belang, ook een imagocampagne die niets verandert aan de kern.

De VN vraagt naar een aanpak van hate speech of haatspraak, taalgebruik dat erop gericht is een persoon of groep te vernederen, want racisme bestaat wel degelijk in België. Wie onder u heeft ooit gehoord van het incident in Borgerhout, waarbij een Marokkaanse broodjeszaak letterlijk kort en klein werd geslagen? Enkel de glazen toog bleef heel, omdat de vandalen er het woord 'makak' op achterlieten. Op de muren stond nog meer fraais. Naar aanleiding van dit incident benadrukte de politie dat ze zo'n extreme vorm van racistisch vandalisme nog nooit hadden meegemaakt. Het gebrek aan media-aandacht voor dit soort zaken is ontstellend. Om Tom Naegels te citeren: "We hebben het gehad met racisme. Zelfs als het zich dermate agressief en schokkend vertoont, interesseert het ons niet." (De Standaard, 10/11/2007).

Samenleven echt bevorderen

Toch blijft ons land liever schieten op de boodschapper in plaats van objectief te luisteren naar de boodschap. In zo'n sfeer krijg je een minister van Integratie die onverstandige dingen zegt en verwijst naar de voorbeeldpositie die België heeft inzake onderwijs en huisvesting. Want samen met de arbeidsmarkt zijn het net die terreinen waarvan elk onderzoek bewijst dat er nog ongelijkheid, discriminatie en racisme heerst. En net op die moeilijke terreinen slagen onze overheden er wonderwel in om bakens te verzetten die anderen inspireren nog een stapje verder te gaan: een 'dresscode' die sommige werkgevers als aanwervingscriterium willen invoeren, een wooncode die verhuurders een handje helpt om allochtonen op straat te laten staan, en in Antwerpen een mogelijke 'schoolcode' die allochtone meisjes met een hoofddoek meer en meer het recht op onderwijs ontneemt. Samenleven bevorderen lijkt steeds meer op verschillen elimineren. Het nieuwe 'diversiteitsdecreet' van Marino Keulen is overigens in hetzelfde bedje ziek. Dat nieuwe decreet wil de integratiesector omvormen tot een diversiteitssector die de gelijke toegang tot de maatschappij moet bevorderen voor alle kansengroepen tegelijk: allochtonen, vrouwen en holebi's samen. Ofwel: diversiteit vermalen tot eenheidsworst.

Veel losse flodders die doel missen. Ons land blijft talmen in haar aanpak van racisme en discriminatie. Vele Vlaamse groepen trekken al langer aan de alarmbel. In mei 2006, na de racismemoorden in Antwerpen ondertekenden meer dan 28 000 mensen een petitie met duidelijke voorstellen om het racisme in onze samenleving aan te pakken. In oktober 2007 lanceerde het interculturele platform Kif-Kif een vijfpuntennoodplan ter bestrijding van racisme in de uitzendsector. Ze vroegen allemaal aan de beleidsmakers om eindelijk structurele maatregelen te nemen.De aanbevelingen van de VN lopen grotendeels gelijk. Het is maar de vraag of dat onbegrijpelijk is.

Misschien moet ons land dit jaar, het jaar van de interculturele dialoog, maar eens aangrijpen om echt werk te maken van een degelijk beleid. Als het niet is wegens het VN-rapport, dan misschien omwille van haar imago. Hoe kan het immers dat een land dat internationaal campagne voert met als troef haar creativiteit, niet inziet dat net het bevorderen van diversiteit en het tegengaan van discriminatie en racisme, net onze creativiteit bevordert. Met doordacht beleid zullen we onze schaduw wel kunnen voorbijsnellen.

Dit opiniestuk verscheen in De Morgen op 17 maart 2008.